Vlastimir Leković
Zita Bošnjak, Olivera Grljević i Saša Bošnjak
Preduzeća svakodnevno prikupljaju različite podatke o online ponašanju pojedinaca na svojim računarima, koje uključuje njihovo pretraživanje sajtova, online kupovine, postavljanje komentara i sl. Ove podatke jednim imenom nazivamo web podacima. U njima se kriju indikatori interesa, navika, preferencija ili uobičajenih modaliteta ponašanja pojedinaca, tzv. paterni. Međutim, mnogo je korisnije kada preduzeće prikuplja podatke o svim svojim korisnicima, te analizom ovih podataka stekne uvid u njihove navike i tendencije. Uočavanjem i interpretiranjem ovih paterna, menadžment može donositi odluke koje su adekvatnije, budući da su zasnovane na informacijama i saznanjima deriviranim iz podataka, te bolje zadovoljavaju potrebe komitenata. Postupak otkrivanja paterna, tzv. rudarenje web podataka, transformiše iste u znanje. U radu je istraženo na koji način metode i tehnike rudarenja podataka mogu da se primene na web-bazirane forme podataka i na koji način otkrivanje paterna u web sadržajima, strukturi i načinu upotrebe web-a utiče na menadžment.
Vesna Martin
Cilj ovog rada je prezentovanje troškova i koristi primene dolarizacije. Najčešći razlozi prihvatanja, u potpunosti ili delimično, strane valute su prisustvo visoke i volatilne stope inflacije, zatim, značajna volatilnost deviznog kursa, kao i narušeno poverenje u sopstvenu valutu. Isto tako, visoko dolarizovane zemlje najčešće imaju niži stepen razvoja finansijskog tržišta. Dolarizacija doprinosi sniženju troškova transakcija u međunarodnoj trgovini i postizanju cenovne i finansijske stabilnosti, jer je uvozna inflacija niža od domaće. S druge strane, prisustvo pune dolarizacije označava gubitak senioraže kao prihoda od štampanja novca monetarnih vlasti, ali i ograničenost primene funkcije zajmodavca u poslednjoj instanci. Rezultati analize ukazuju da je kod dolarizovanih zemalja došlo do sniženja stope inflacije i do uspostavaljanja makroekonomske stabilnosti, kao i do prisustva finansijske integracije. Analiza je, takođe, pokazala da gubitak prihoda od senioraže, mereno kao učešće u bruto domaćem proizvodu, nije zanemarljivo, dok se funkcija zajmodavca u poslednjoj instanci može nadoknaditi kroz formiranje stabilizacionih fondova i sklapanje ugovora sa finansijskim institucijama.
Joshua Solomon Adeyele1, Gbenga Michael Ogungbenle1 and Ogorchukwu Augustine Isimoya2
Access to quality healthcare is the primary purpose for which the National Health Insurance Scheme (NHIS) in Nigeria was introduced. It is believed that the introduction of the NHIS for workers will reduce their engagement in health-risk behavior. Despite the existence of the NHIS, its enrollees (i.e. insured workers) are still complaining of the poor healthcare delivery by the service providers. As a result, some of them are still engaging themselves in a detrimental health-risk behavior due to public health workers’ moral hazard and a short supply of drugs in public hospitals. This study was undertaken in Jos metropolis so as to ascertain the extent to which moral hazard and the disclosure of partial information about the NHIS lead to a health-risk behavior among civil servants. The research has shown a moderate level of the moral hazard demonstrated by the NHIS service providers since, within the measurement range from 1 to 7, the overall average significantly falls to 4. Contrary to the moderate moral hazard demonstrated by the NHIS service providers, the majority of the NHIS enrollees were found to averagely demonstrate a low health-risk behavior.
Biljana Jovković
Bez postojanja sistema interne kontrole, u današnjim uslovima poslovanja upravljanje preduzećem bilo bi nezamislivo. Zahvaljujući kontroli, omogućeno je izvršavanje poslovnih aktivnosti u skladu sa planom, putem preventivnog suzbijanja devijantnih pojava koje bi mogle da ugroze ostvarenje definisanih ciljeva. Ukoliko sistem ne bi bio uspostavljen, preduzeće se potencijalno izlaže značajnim gubicima, čiji krajnji rezultat može biti propast i nestanak preduzeća. Cilj ovog rada je da ukaže na rangiranje i značaj pojedinih ciljeva sistema interne kontrole u praksi poslovanja preduzeća i, s tim u vezi, na potrebu uspostavljanja adekvantih kontrolnih aktivnosti kao dodatne mere za obezbeđenje ostvarenja proklamovanih poslovnih ciljeva preduzeća. Istraživanje je pokazalo da je najbolje rangirani cilj interne kontrole unapređenje tačnosti i pouzdanosti knjigovodstvenih i operativnih podataka, što ukazuje da preduzeća eksternu odgovornost prema regulatorima vide kao prioritet u svom poslovanju. Najniže rangiran cilj ocena poslovne efikasnosti govori u prilog sekundarnog položaja potreba internog informisanja u odnosu na eksterne izveštajne zahteve. U radu je učinjen pokušaj sveobuhvatne analizire načina implementacije interne kontrole u najvažnijim funkcijama preduzeća: prodaje, nabavke, proizvodnje, kadrovske, i finansijske funkcije.
Mustafa Kevser and Bilge Leyli Elitaş
The aim of this study is to analyze the effects of the ownership structures of banks on their financial performance. The quarterly data of the 13 banks listed on the Istanbul Stock Exchange (BIST) were used for the period from 2005 to 2017. In the study, return on assets (ROA), return on equity (ROE), Tobin’s Q ratio (TOBIN), earnings per share (EPS) and the price/earnings ratio (P/E) were used for the financial performance indicators. Family ownership, corporate ownership, managerial ownership, foreign ownership, the largest shareholder’s ownership, the ownership of the three largest shareholders, and the free-float rate were selected as the independent variables for the study. The leverage ratio, the total assets and the age of the banks were benefited from as the control variables. There are five models formed to analyze the relationship between the variables, and a regression analysis was carried out. The analyses point out the fact that the ownership structures of the banks have an effect on their financial performance. Besides, the results obtained by these analyses are suggested to be coherent for the agency theory as one of the fundamental theories of this subject.
Anh Thu Nguyen, Thanh Huong Vu, Thi Thanh Mai Nguyen, Thi Minh Phuong Nguyen and Thi Vu Ha Nguyen
The formation and development of border economic zones (BEZ) and cross-border economic zones (CBEZ) is not only an opportunity for the border regions, but also an engine for developing the supply chain and the production network as a result of border connectivity. The paper focuses on analyzing the conditions for the CBEZ in the border areas in the North of Vietnam, including Cao Bang, Lao Cai, Lang Son and Quang Ninh. There is a big difference in readiness for the establishment of the CBEZ among the four studied sites. However, connectivity needs the most improvement on all the sites, which includes both infrastructure connectivity and policy harmonization.
Vlastimir Leković
Sveska 2 Volumen 21 Godište 2019 naučnog časopisa Ekonomski horizonti sadrži četiri izvorna naučna i dva pregledna članka i Zahvalnicu recenzentima rukopisa, podnetih Uredništvu Časopisa za publikovanje u 2018.