Aleksandra Zečević1, Jelena Radović Stojanović2 i Aleksandar Čudan2
U radu se analizira primena informaciono-komunikacionih tehnologija (IKT) u preduzećima u zemljama članicama Evropske unije (EU). Ciljevi analize bili su da se ispita dostignuti nivo u primeni IKT u preduzećima i da se istraže razlike u korišćenju IKT koje postoje među zemljama članicama EU. U analizi su korišćeni podaci EUROSTAT-a o primeni IKT u preduzećima Evropske unije (EU-28) za 2017. i 2018. Analizirani su sledeći indikatori primene IKT u preduzećima: širokopojasna internet konekcija, brzina internet konekcije, prisustvo na internetu (posedovanje web sajta), korišćenje društvenih medija, korišćenje cloud računarstva, indikatori e-trgovine (udeo preduzeća koja prodaju svoje proizvode preko interneta i učešće e-trgovine u ukupnom prometu), i indikatori integrisanosti e-poslovanja (udeo preduzeća koja koriste integralni poslovni software, software za upravljanje odnosima sa klijentima i softver za upravljanje lancem snabdevanja). Izvršena je komparativna analiza zemalja EU po vrednosti ovih indikatora, sa ciljem da se utvrdi koji faktori utiču na razlike u vrednosti indikatora među zemljama. Analiza je pokazala da su regionalni položaj, geografske karakteristike, veličina zemlje i dostignut nivo ekonomskog razvoja faktori koji utiču na ove razlike.
Miljan Leković
Udaljavanjem standardne finansijske teorije od prakse stvorio se prostor za pojavu novih teorija i novih modela vrednovanja aktive. Povoljnu priliku za popularizaciju svojih ideja, iskoristili su bihejvioralni ekonomisti koji su razvili teoriju bihejvioralnih finansija nasuprot teoriji standardnih finansija, bihejvioralnu portfolio teoriju nasuprot savremenoj portfolio teoriji i bihejvioralni model vrednovanja aktive nasuprot standardnim modelima vrednovanja finansijske aktive. Cilj rada je da se izvrši predstavljanje ovih novih teorijskih okvira, s obzirom na odsustvo domaćih istraživanja na temu bihejvioralne portfolio teorije i bihejvioralnog modela vrednovanja aktive. Namera je da se, kroz uporednu analizu sa teorijama i modelima standardnih finansija, prikažu ključne odlike bihejvioralne portfolio teorije i bihejvioralnog modela vrednovanja aktive. Primenom kvalitativne metodologije istraživanja, zaključeno je da bihejvioralna portfolio teorija i bihejvioralni model vrednovanja aktive inkorporiranjem psiholoških faktora dopunjuju učenje standardnih finansija i približavaju finansijsku teoriju stvarnosti, ali i da je još uvek rano govoriti o superiornosti ovih novih teorijskih okvira u odnosu na savremenu portfolio teoriju i standardne modele vrednovanja finansijske aktive, što predstavlja i glavni rezultat istraživanja.
Milena Nedeljković Knežević1, Maja Mijatov1 i Slađana Nedeljković2
Predmet istraživanja je značaj socio-demografskih karakteristika i dimenzija ličnosti zaposlenih za njihovo zadovoljstvo komunikacijom. Cilj je da se utvrde statistički značajni uticaji i korelacije između glavnih konstrukata u istraživanju sprovedenom na uzorku od 119 zaposlenih. Dobijeni rezultati su pokazali da, izuzev polne strukture ispitanika, sve ostale ispitivane socio-demografske karakteristike imaju uticaj na pojedine dimenzije zadovoljstva komunikacijom. Utvrđene su i korelacije između određenih dimenzija ličnosti i pojedinih dimenzija zadovoljstva komunikacijom zaposlenih. Dobijeni rezultati imaju niz praktičnih imlikacija. Potrebno je poboljšati kvalitet interpersonalnih relacija između visokoobrazovanih zaposlenih i njihovih nadređenih, što se može realizovati pružanjem veće autonomije u radu i izazovnijih radnih zadataka. Pored toga, potrebno je poboljšati uzlazne komunikacione kanale kako bi zaposleni na izvršnim radnim pozicijama nesmetano predstavili svoje ideje nadređenima. Zaposlene sa izraženim dimenzijama ličnosti Otvorenost za nova iskustva i Ekstraverzija je poželjno postaviti na one radne pozicije gde bi, u skladu sa njihovim znanjima, ostvarili najbolje rezultate.
Danijela Martinovic
The break-even point model is a well-known instrument for determining target production, income and costs for the purpose of gaining a zero profit. Although it is a concept that was present in the literature as early as in the late XIX century, the break-even point is applied in the contemporary business practice even today. This paper aims to demonstrate the advantages and limitations of the traditional (linear) and contemporary (nonlinear) break-even models. Particular attention is paid to the assumptions needed for a successful application of both models. The frequency of the use of the break-even point, limitations and assumptions were studied on a sample of 100 manufacturing enterprises in Bosnia and Herzegovina. The research study has revealed management’s awareness of the potentials for applying the break-even point concept and the need to use the modern models that include assumptions pertaining to change in the key variables in the model. This results in the need to design such nonlinear, dynamic and stochastic models that best represent the dynamic conditions of contemporary business.
Ebiaghan Orits Frank
This study empirically investigates the nexus between the moral hazard hypothesis and the adoption of the Deposit Insurance Scheme (DIS) in Nigeria. Using the secondary data sourced from the Nigerian Deposit Insurance Corporation’s (NDIC) annual reports and accounts, a multiple regression model was formulated, comprising a deposit insurance fund as a proxy for moral hazard (the dependent variable), whereas the asset quality indicators of Nigerian banks were the independent variables. The estimation technique according to the Generalized Method of Moments (GMM) was used to test the relationships between the variables. The study revealed a significant positive relationship between the asset quality indicators of Nigerian banks and the deposit insurance fund, which supports the moral hazard hypothesis. It is recommended that governments should strengthen their banking regulatory systems in order to mitigate the unintended risks which the adoption of the DIS portends.
Violeta Todorović, Jasmina Bogićević i Stefan Vržina
Upravljanje porezom na dobitak podrazumeva skup aktivnosti usmerenih na legalno minimiziranje ove obaveze. Usled fleksibilnosti poreskih zakona i razlika u oporezivanju dobitka između država, banke mogu biti u poziciji da značajno umanje svoje poresko opterećenje. Cilj rada je utvrđivanje efektivnog opterećenja porezom na dobitak u bankama u Republici Srbiji i ispitivanje uticaja oporezivanja dobitka na poslovanje banaka. Istraživanje sprovedeno na uzorku banaka, u periodu 2010-2016, je pokazalo da se efektivna stopa poreza na dobitak u bankama nalazi znatno ispod statutarne stope, najviše usled korišćenja poreskih podsticaja od strane države. Takođe, 25% opservacija je, uprkos ostvarenom dobitku pre oporezivanja, imalo efektivnu poresku stopu od 0%. Poslednje povećanje statutarne poreske stope u Republici Srbiji nije imalo uticaja na zaduženost banaka, ni u kratkom ni u dugom roku. To može biti indikator da se efekti poreskog štita ne uzimaju u obzir kada je statutarna poreska stopa relativno niska. U radu je, takođe, utvrđeno da efektivna poreska stopa nije u korelaciji sa profitabilnošću banaka.
Vlastimir Leković
Sveska 3 Volumen 21 Godište 2019 naučnog časopisa Ekonomski horizonti sadrži osam priloga – četiri izvorna i dva pregledna članka, Predmetni indeks članaka i Pregled autora i naslova svih priloga publikovanih u Časopisu u 2019. Istovremeno, ukazujemo na podatak da je, u Sveskama 1, 2 i 3 Volumen 21 Godište 2019, publikovano sedam naučnih članaka autora iz inostranstva (Nigerija, Vijetnam, Turska, Bosna i Hercegovina), što je 38,89% od ukupnog broja naučnih članaka objavljenih u Časopisu u 2019.