Katarina Borisavljević
Brojni izazovi i problemi u oblasti ekonomije i menadžmenta uslovljavaju različite teorijsko-metodološke odgovore koji podrazumevaju razvoj novih koncepata, metodologija, metoda, modela i tehnika. Kompleksnost savremenih problema ekonomije i menadžmenta se najbolje može uočiti u raznolikosti tema koje su bile predmet razmatranja u radovima dostavljenim za Međunarodnu naučnu konferenciju Contemporary Issues in Economics, Business and Management – EBM 2022, koja je održana 4. novembra 2022, na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Kragujevcu.
Milan Kocić, Srđan Šapić i Katarina Sofronijević
Korišćenje web sajtova u komercijalne svrhe poslednjih godina je primetno u brojnim oblastima, među kojima je i tržište organske hrane. Era digitalizacije implicirala je time da sve veći broj potrošača, umesto odlaska u tradicionalne prodajne objekte, svoje stavove o organskoj hrani formira na osnovu informacija koje se plasiraju putem web sajta. U skladu sa tim, cilj rada jeste da se ispita da li kvalitet sajta, meren putem upotrebljivosti, dizajna i kvaliteta informacija, utiče na kognitivne i afektivne stavove potrošača proizvoda organskog porekla. U radu je primenjena eksplorativna faktorska analiza i višestruka regresiona analiza. Rezultati istraživanja ukazali su na to da je u sektoru organske hrane značajno imati lako upotrebljiv i vizuelno dopadljiv sajt koji sadrži kvalitetne i ažurirane informacije. Time se, u velikoj meri, može uticati na kreiranje stavova korisnika o organskoj hrani, koji su sastavljeni iz racionalne, ali i emocionalne dimenzije. Doprinos studije posebno je značajan ako se ima u vidu da se stavovi o organskoj hrani, uglavnom, ispituju u tradicionalnom, a manje u online okruženju.
Suzana Stevanovic1, Ivan Milenkovic2 and Sladjana Paunovic3
This research study is focused on the examination of the influence of the introduction and implementation of the monetary Inflation Targeting (IT) regime: the level of the inflation rate and the Gross Domestic Product (GDP) growth rate, as well as inflation and the GDP volatility. Conditional variance is calculated by fitting an empirical Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity (GARCH) model to an annualized quarterly date for the period from 1993Q1 to 2020Q3, all in order to assess volatility. The results of the regression model showed that there was a positive statistical significance between the instability of inflation and the instability of the growth rate of the GDP in the three analyzed countries (namely in Albania, Turkey and the Republic of Serbia). The result of introducing the IT regime when the GDP growth rate volatility is concerned is statistically significant in Serbia and Turkey and led to reduction in the GDP volatility and stabilization. However, the applied regression model indicated that, in the case of Albania and Romania, the introduction of the IT regime did not have a statistically significant impact on the GDP growth rate volatility.
Jadranka Đurović Todorović1, Marina Đorđević1 i Milica Ristić Cakić2
Iako kompleksan sistem oporezivanja dobiti može da utiče na poslovanje preduzeća, njegovi negativni efekti mogu biti znatno veći na makroekonomskom nivou. S obzirom da može otežati privlačenje investicija i naplatu prihoda, sistem poreza na dobit preduzeća je dugi niz godina predmet razmatranja brojnih istraživanja. Savremeni uslovi poslovanja inicirali su njegove česte reforme, ali i brojne dileme u vezi sa njima. Rad se bavi poreskim obveznikom kao elementom poreza na dobit preduzeća. Premda se u brojnim radovima istražuje (ne)jedinstvo poreskih sistema pri definisanju obveznika poreza na dobit preduzeća, mali broj autora ispituje ekonomske efekte ovih diskrepanci. Takođe, najveći broj istraživanja fokusiran je na ispitivanje drugih elemenata ovog poreskog oblika, kao što su poreska stopa ili poreski podsticaji. U ovom radu autori su pokušali da pronađu vezu između oblika organizovanja privrednog subjekta i poreskog tereta u domenu poreza na dobit preduzeća. Cilj istraživanja je da se ukaže na značaj ekonomskih efekata ovog poreskog elementa i pruži predlog za njegovu reformu. Istraživanje je potvrdilo polaznu pretpostavku, odnosno, pokazalo da različiti oblici organizovanja privrednih subjekata podnose različite terete plaćanja poreza na dobit preduzeća, što utiče i na visinu poreskih prihoda koji bi mogli biti naplaćeni. Rezultati istraživanja su pokazali da su uzorkovana preduzeća platila manji porez zbog korekcija i prilagođavanja u poreskim bilansima i poreskim prijavama.
Joshua Adeyemi Afolabi1, Blessing Ufuoma Olanrewaju1 and Wasiu Adekunle2
The Nigerian economy has been repeatedly hit by macroeconomic shocks, primarily owing to its over-reliance on crude oil and poor resource management. Given the limited resilience capacity of Nigeria’s economic sectors, this study examined the sensitivity of these sectors to macroeconomic shocks using the Vector Autoregression (VAR) and the Vector Error Correction (VEC) models in whose frameworks the study was carried out for the period between 2010Q1 and 2021Q4. The findings revealed the high responsiveness of the services and agricultural sectors to fiscal shocks, as well as the high sensitivity of the industrial sector to interest rate shocks. Also, the services sector was found to be more resilient to oil price shocks than the other sectors. Therefore, this study advocates for developing strategies to boost sectoral productivity and skillfully blend the fiscal and monetary policies so as to cushion the effects of macroeconomic shocks. Overall, this study provides the evidence of the sectoral effects of macroeconomic shocks in Nigeria.
Radovan Kovačević
U ovom radu se analizira uticaj relevantnih faktora na kretanje realnog izvoza robe i usluga nekoliko perifernih članica evrozone. U uzorku se nalazi pet zemalja (Italija, Španija, Portugalija, Irska i Grčka). Posmatra se vremenski period 2000-2019. Cilj istraživanja je da pruži robustne ocene dugoročne veze između realnog izvoza ovih zemalja i izabranih objašnjavajućih varijabli, koristeći panel analizu. Ocenjeni su koeficijenati kointegracione izvozne jednačine pomoću FMOLS i DOLS estimatora. Primenom FMOLS estimatora, ocenjena vrednost koeficijenta uz varijablu realni efektivni devizni kurs je negativna (-0,80), a uz varijablu inostrane tražnje je pozitivna (2,25). Koeficijent uz realni efektivni devizni kurs potvrđuje da precenjena realna vrednost evra, iz ugla perifernih članica evrozone, deluje destimulativno na njihov realni izvoz. Ocenjeni koeficijent, uz varijablu inostrane tražnje, sugeriše da se realan izvoz robe i usluga (volumeni) perifernih članica evrozone povaćava za 2,25% kad realan bruto društveni proizvod (BDP) EU poraste za 1%. Elastičnost realnog izvoza perifernih članica je veća prema stranoj tražnji (dohodna elastičnost) nego prema promeni relativnih cena (cenovna elastičnost). Smanjivanje nadnica i cena u perifernim članicama dovelo je do redistributivnih efekata u korist jezgra Evrozone.
Vlatka Bilas and Sanja Franc
This paper is aimed at examining the fact whether foreign direct investment (FDI) and exports do contribute to economic growth in the thirteen European Union (EU) new member states (namely Bulgaria, Croatia, Cyprus, Czech, Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania, Malta, Poland, Romania, Slovakia, Slovenia) during the period from 2005 to 2020 or not. Various statistical tests were performed in order to examine the relationship and causality among the three observed series, including unit-root tests, the Kao and Pedroni cointegration tests, and finally the modified causality test. The obtained results are mixed. Although cointegration was established between FDI, exports and growth, the estimation of the long-term coefficients varied to such an extent that only ambiguous conclusions about the effect of FDI and exports on the growth of the real gross domestic product (GDP) could be reached. The research results imply the fact that positive effects of FDI and exports are neither automatic nor equal in all the countries, but the same rather depend on the many factors and conditions that the governments of the selected states should consider when designing policy measures for attracting FDI and promoting exports.
Vlastimir Leković
U Svesci 3 Volumen 24 Godište 2022 naučnog časopisa Ekonomski horizonti publikovana su četiri izvorna naučna i dva pregledna članka, Prikaz međunarodne naučne konferencije, Predmeti indeks članaka i Pregled autora i naslova svih priloga publikovanih u Časopisu, u 2022.