Mirjana Knežević
Donošenjem niza zakonskih tekstova, u Srbiji su stvoreni povoljni uslovi za saradnju sa drugim zemljama i istaknut je interes za privrednu razmenu i ulaganje stranog kapitala. Koncesije kao poseban oblik stranog ulaganja imaju veliki znacaj za razvoj Srbije i predstavljaju vid pribavljanja investicionih sredstava kako iz domacih privatnih, tako i iz stranih izvora. Zakon o koncesijama u Republici Srbiji, omogucio je ucešce inostranih koncesionara na aukcijama cime su stvorene pretpostavke za priliv inostranog privatnog kapitala u delatnosti koje mogu biti predmet koncesije. Za Srbiju je korisno da privuce strane investicije putem koncesija, ali na nacin koji obezbeduje zaštitu interesa domace privrede i zaštitu nacionalnog rudnog bogatstva i neobnovljivih resursa od eksploatacije. Koncesije, kao modalitet angažovanja privatnog sektora u izgradnji i održavanju saobracajne infrastrukture, ali i drugih tipova infrastrukture (vodovod, telekomunikacije, železnica), oslobadaju budžetska sredstva i omogucavaju im upotrebu u druge svrhe. Pozitivni efekti koncesija su priliv kapitala, razvoj odredenih privrednih grana, zapošljavanje radnika i transfer novih tehnologija. Domaca zakonska regulativa uspešno kreira pogodnu investicionu klimu za strana ulaganja, u njenom pravnom delu. Medutim, ona mora biti nadogradena odgovarajucim zakonskim i drugim pratecim pravilima o javno-privatnom partnerstvu, koja u ovom momentu ne postoje, da bi se u punoj meri aktivirao i ovaj model finansiranja i stavio u funkciju privlacenja stranih ulaganja.
Vesna Stojanovic Aleksic, Srdan Šapic i Jelena Eric
U radu su razmatrani najznacajniji liderski stilovi koji se manifestuju kroz odredjene forme ponašanja lidera u kontekstu promena poslovnog ambijenta, prouzrokovanih razlicitim faktorima. Analizirani su direktivni, podržavajuci, participativni i harizmatski liderski stil. Svaki stil je analiziran sa stanovišta karakteristika, prednosti i nedstataka, a takodje su razmatrani uticaji okruženja, sledbenika i organizacionog ambijenta na izbor modela ponašanja lidera najadekvatnijeg za odredjenu situaciju.
Vaso Jegdic
Resursna osnova ekoturizma Vojvodine bogata je i specificna. Zasniva se na ocuvanim oblastima prirode, sa raznovrsnim i zanimljivim geografskim pojavama i sa visokim stepenom biološke raznovrsnosti. Ambijent je upotpunjen ruralnim podrucjima, koja karakterišu autohtona agrarna proizvodnja i živopisna sela sa tradicionalnom arhitekturom i kulturnim nasledem razlicitih naroda. Model razvoja ekoturizma treba da dovede u ravnotežu sve komponente turistickog proizvoda (atraktivni resursi, infrastruktura, oprema, organizacija, aktivnosti i doživljaji). U središtu razvoja treba da se nade profitabilni ekoturisticki proizvod Vojvodine, ciji je integralni deo maksimalno ocuvana životna sredina i kulturne osobenosti lokalne zajednice, uz stalno poboljšanje kvaliteta doživljaja posetilaca.
Miroslav Antevski
The financial crisis, which began in 2007 in the USA, led to a global recession and economic crisis. It shook the very foundations of the national market economy, spread to the international level, and brought into question the undisputed effectiveness of the free market. Some general assessment of the causes can be summarized to excessive deregulation of financial markets on the rising wave of business cycles, as well as poor or nonexistent coordination of financial and monetary policies at the international level. Most governments have placed enormous financial resources for the stabilization of the financial system and the real sector of economy. Nevertheless, the recovery from the recession is going slowly, and only the beginnings of it are in sight. The world economic crisis further reduces the possibility of getting out of the internal crisis in Serbia. The main negative effects of the global economic crisis on the Serbian economy can be summarized as: decline in foreign demand and fall of exports; the overall decline in production, especially manufacturing; decrease in the GDP growth rate and its shift towards negative values, while the latest improvements are slightly above zero; stubbornly high unemployment rates; withdrawal of capital from foreign-owned commercial banks and reduced investments in manufacturing; decreasing FDI inflow and bleak prospects for its growth in the short run; deterioration in the trade balance and balance of payments; and growth in total debt.
Thomas L. Saaty
This paper provides a summary of a mathematical theory about the use of expert judgments in paired comparisons and how to derive priorities from them particularly when intangible factors are involved. An example to validate the process when applied to tangibles is given along with a simple decision example to determine which city to choose to live that involves several intangible criteria. The paper then deals with three kinds of applications of the process in economics. One is about currency exchange, the second about input-output analysis and the third about forecasting turnaround dates of the US economy in 1992, in 2001 and finally in 2008-2009.
Ljiljana Vukićević Đorđević
Our conceptual system is fundamentally metaphorical and idiomatic expressions operate in a similar way in almost all languages. Economic discourse is a rich source of colour idioms. General meanings of colours and emotions attached to particular colours can help in understanding colour idioms in economic discourse, although not necessarily. Concepts are rooted in tacit knowledge and majority of idioms are conceptual and not linguistic. Globalisation processes will bring new culture-specific colour idioms into the economic discourse.
Pero Petrovic
Ovaj rad predstavlja neke istraživake prioritete ekonomske diplomatije Republike Srbije, u svetlu svetske ekonomske krize. U prvoj deceniji ovog veka uspostavljena je nova diplomatska arhitektura gde se privredni odnosi nameu kao prioritet. Ekonomija postaje globalna, a sve manje nacionalna. U toj situaciji važno je odrediti prioritete srpske ekonomske diplomatije. Rad istie ulogu i znaaj poslovne diplomatije. U ovom trenutku potrebno je analizirati efekte Privremenog trgovinskog sporazuma sa EU. Osim toga, sa aspekta ekonomskih odnosa, veoma je znaajna regionalna saradnja. Stoga, ovaj rad analizira niz operativnih aktivnosti ekonomske diplomatije. Treba istai tri kanala priliva kapitala u Srbiju (deponovanje migranata, direktna strana ulaganja i strani zajmovi). U ovoj situaciji vrlo je važan nain odabira osoblja za ove specifine zadatke. Pri tome treba imati u vidu da je deficit u spoljnoj trgovini dugoroan i veliki problem srpske privrede.
Tomislav M. Todorovic
Upravljanje kreditnim rizikom u banci je osnov za upešno poslovanje banke. Metodologija utvrdivanja kreditnog rizika nalazi se u središtu kreditne analize, ali je osnovna ideja kreditne politike minimizacija i odredivanje granice podnošljivog kreditnog rizika. Jedan od osnovnih zahteva u banci je sposobnost u pokrivanju nastalih gubitaka na osnovu plasiranih kredita. Na tom osnovu kreditni rizik se može vrlo široko posmatrati i vezati za sve vrste plasmana. Kreditni rizici su uvek pratili bankarske aktivnosti, njihov uticaj je naglo porastao povecanjem granica gubitaka usled nesolventnosti ili zakonom kažnjivih dela zajmotražioca, takode uled makroekonomske nestabilnosti, inflacije i izmene kamatnih stopa. Rastom obima poslova, internacionalizacijom finansijskih tokova i globalizacijom u bankarstvu, povecana je i granica rizika i gubitaka. Cilj je da se na adekvatan nacin kontroliše izloženost riziku i prate sva eventualna pogoršanja kao i da se preduzmu preventivne mere kako bi se nepovoljne situacije sprecile.
Veljko Marinkovic1 i Jelena Filipovic2
Analiza profitabilnosti i projekcija buduce vrednosti potrošaca predstavljaju osnovu konkurentnosti i jacanja tržišne pozicije preduzeca. Rec je o veoma važnim poslovnim aktivnostima koje potencijalnim stranim partnerima pružaju korisne informacije o stepenu profitabilnosti domaceg tržišta i perspektivama buduceg razvoja. Važno je targetirati one potrošace koji imaju najveci vrednosni potencijal. Paretov zakon istice da 20% potrošaca donosi 80% profita. Analize ukazuju da u pojedinim preduzecima 1% potrošaca stvara 50% profita, 4% potrošaca donosi 25% profita, dok je više od polovine potrošaca neprofitabilno. Analiza profitabilnosti potrošaca može pokazati i koji veliki kupci su neprofitabilni po preduzece. U funkciji identifikacije profitabilnih potrošaca, menadžerima marketinga stoje na raspolaganju razlicita merila, kao što su prošla kupceva vrednost, ucešce u kupovini, RFM, CLV. Neophodno je da kompanija ispita i kvalitet odnosa sa razlicitim poslovnim subjektima koji cine njenu poslovnu mrežu. Koncept „30Rs“ ukazuje na 30 vrsta odnosa koji se javljaju u interakciji tržišnih aktera. Pravilna primena koncepta pomaže kompanijama da targetiraju strategijski znacajne stejkholdere.