Dejana Zlatanović
Manjkavosti individualne primene sistemskih metodologija u kreativnom bavljenju složenim, izmenljivim i višeznačnim upravljačkim problemima, tj. problemskim situacijama, uslovljene rastućom kompleksnošću i raznovrsnošću problemskih situacija, ukazuju na neophodnost kombinovane upotrebe sistemskih metodologija. Cilj istraživanja u radu je pokazati da se određena ograničenja individualne upotrebe interpretativne sistemske metodologije Identifikovanja i testiranja strategijskih pretpostavki (ITSPmetodologija) i funkcionalističke metodologije Organizacione kibernetike (OK) u upravljanju problemskim situacijama u preduzećima mogu otkloniti njihovim kombinovanjem. Nakon identifikovanja kritičkog sistemskog mišljenja, kao odgovarajućeg koncepcijskog okvira kombinovanja sistemskih metodologija, u radu su precizirana ključna svojstva i ograničenja ITSP-metodologije i metodologije OK, a zatim su opredeljene pretpostavke, uslovi, način i ograničenja njihovog sinergijskg korišćenja. Uprkos ograničenjima, metodološki primereno sinergijsko korišćenje odnosnih sistemskih metodologija omogućava unapređenje procesa upravljanja problemskim situacijama u preduzećima.
Nenad Stanišić
Porast životnog standarda, uz sustizanje nivoa dohotka po stanovniku koji se ostvaruje u razvijenim evropskim ekonomijama, jedno je od osnovnih očekivanja stanovništva evropskih tranzicionih ekonomija. Četvrt veka nakon otpočinjanja tranzicije, mnoge tranzicione zemlje su ušle u Evropsku uniju (EU) i značajno povećale bruto domaći proizvod po stanovniku. S druge strane, tranzicija u zemljama tzv. Zapadnog Balkana je, u tom smislu, razočarala. U radu se testira postojanje i brzina konvergencije dohodaka zemalja Zapadnog Balkana i razvijenih zemalja EU, uz poređenje sa tzv. „novim članicama EU“. Rezultati ukazuju da je, uprkos ostvarenoj konvergenciji dohodaka u pretkriznim godinama, izbijanje Globalne ekonomske krize razotkrilo mnoge strukturne i reformske probleme sa kojima se zemlje regiona susreću u dužem vremenskom razdoblju. Smanjivanje razlika u ekonomskoj razvijenosti između razvijenih članica EU i zemalja Zapadnog Balkana zaustavljeno je nakon početka Globalne krize, uz istovremeni rast dohodovnog jaza između zemalja Zapadnog Balkana i novih članica EU.
Nataša Golubović i Marija Džunić
Koncipiranje i primena mera usmerenih na uvođenje sive ekonomije u legalne tokove pretpostavljaju poznavanje uzroka i strukture neformalne aktivnosti. Uticaj institucionalnih faktora koji podstiču razvoj sive ekonomije (poreskog opterećenja, stepena regulacije privrede, kapaciteta državne uprave), predmet je brojnih teorijskih i empirijskih istraživanja. Za razliku od toga, uticaj društvenog kapitala, odnosno, karaktera društvenih veza i odnosa na sivu ekonomiju, istraživan je u manjoj meri. Polazeći od toga da je u Republici Srbiji (RS) neformalni sektor privrede rasprostranjen toliko da predstavlja važnu prepreku poslovanju preduzeća u RS, cilj ovog rada je da istraži da li karakteristike društvenih veza i odnosa, odnosno, društvenog kapitala u RS, predstavljaju pogodno tle za rast sive ekonomije. U tom kontekstu, posebno će se analizirati karakteristike i učestalost društvenih kontakata, partikularizovano poverenje i institucionalno poverenje, kao determinante sive ekonomije u Republici Srbiji.
Nenad Janković
Pojam dvostruki deficit odnosi se na budžetski deficit i deficit tekućeg računa. U literaturi ne postoji jedinstven odgovor na pitanje kakva je uzročno-posledična veza između ovih deficita. U svakom slučaju, postojanje ovih deficita znači da je potrošnja u nekoj zemlji veća od njene proizvodnje, da su investicije veće od štednje. Potencijalni problem može predstavljati način finansiranja, kao i način korišćenja ovih sredstava. Krizne situacije doprinose porastu značaja ovog problema. U tim situacijama, u lošijem položaju će biti one zemlje kod kojih je budžetski deficit hronična pojava i koje nemaju dovoljno domaće štednje da finansiraju preveliku državnu potrošnju. Republika Srbija pripada grupi zemalja u kojima je budžetski deficit hronična pojava koja se finansira iz tuđih izvora.
Yuan Xiaoling and He Bin
Given the fact that the existing evaluation and analysis of urban efficiency are negligent of external negative effects on the environment in the medium and long term, this paper constructs an SBM – an undesirable model containing an undesirable output, measures the urban efficiency of 285 cities in China at or above the prefecture level during 2003-2012, decomposes it into urban pure technical efficiency and urban scale efficiency and makes a comparative analysis of them separately. The results show that, when the environmental factors are taken into account, the level of urban efficiency in China is low, but is a large room for it to improve. The impact of the decomposition of urban scale efficiency on urban efficiency is continuously enhancing. From a regional perspective, urban pure technical efficiency is the highest in the eastern region, only to be followed by the western region, whereas it is the lowest in the middle region. From the point of view of the scale, urban pure technical efficiency represents a „U-type” change and urban scale efficiency represents an „inverted U” change. Therefore, this paper suggests that in order to improve urban efficiency, we should adopt different urban development policies for cities located in different regions and on different scales.
Vlastimir Leković
Istraživanja nekih od ključnih aspekata ekonomske nejednakosti, odnosno, jednakosti, analizom različitih teorijsko-metodoloških i empirijskih pogleda na ove društveno-ekonomske pojave, imaju za cilj da se ukaže na sledeće, sa njima povezane, relevantne aspekte uticaja na uspešnost funkcionisanja savremene privrede: a) ekonomska nejednakost, koja ima podsticajno dejstvo na inventivno, produktivno i inovativno korišćenje svih proizvodnih faktora, pozitivno utiče na funkcionisanje privrede i društveno je opravdana; b) visok nivo ekonomske nejednakosti, koja ima tendenciju rasta, negativno se odražava na performanse privrednog sistema, ali i na stabilnost društva i politički ambijent, usled čega je uzročnik manje ekonomske uspešnosti i nižih stopa privrednog rasta; c) ekonomska jednakost (svakako, ne egalitarizam), time što doprinosi većoj društvenoj i političkoj stabilnosti, što se pozitivno odražava na ekonomsku stabilnost i efikasnost, pretpostavka je veće uspešnosti savremene privrede i dinamičnijih stopa privrednog rasta. Ključni rezultat istraživanja je sagledavanje bazičnih faktora visoke i rastuće ekonomske nejednakosti i njenih implikacija na funkcionisanje savremene privrede i, na bazi toga, ukazivanje na neophodnost sprovođenja ekonomskih politika kojima bi se ekonomska nejednakost smanjila i ublažile njene negativne posledice po privredu i društvo.
Miroslav Todorović, Đorđe Kaličanin i Aleksandra Nojković
Danas je u upotrebi veliki broj akronima poput EBIT (poslovni dobitak pre kamate i poreza), EBITDA (poslovni dobitak pre kamate, poreza i amortizacije), ROIC (stopa prinosa na investirani kapital), NPV (neto sadašnja vrednost), EVA (dodata ekonomska vrednost), IRR (interna stopa prinosa), ROE (stopa prinosa na sopstveni kapital), ROA (stopa prinosa na ukupna sredstva) i drugi, koji označavaju različita merila performansi. U praksi, menadžeri ne mogu i ne žele da primenjuju sva moguća merila, a izbor merila ne počiva nužno na njihovim teorijskim prednostima i nedostacima. U cilju istraživanja prakse u Republici Srbiji anketirali smo fi nansijske menadžere 64 preduzeća. Značajno više se koriste merila zasnovana na diskontovanim novčanim tokovima, nego tradicionalna merila investicionog odlučivanja, i to najviše indeks rentabilnosti, praćen sa IRR i NPV. Period povraćaja se i dalje često koristi. Merila performansi preduzeća zasnovana na računovodstvenom dobitku i dalje su ubedljivo najzastupljenija. Ipak, prisustvo EVA i Balanced Scorecard (BSC) nije zanemarljivo, a velika preduzeća ih koriste značajno više od malih. Orijentacija ka tim merilima raste i sa stepenom internacionalizacije preduzeća. Na kraju, preduzeća koja koriste sofi sticirana merila investicionog odlučivanja sklonija su da istovremeno koriste i sofi sticirana merila performansi preduzeća.
Fang Ying1 and Zhao Wen-ping2
In recent years, the worsening of the quality of the air has urged more people to att ach great importance to circular economy. Shaanxi, abundant in natural resources, maintained the GDP growth rate of 14.9% during the period of the twelfth fi ve-year plan. However, the fast economic growth under the extensive traditional economic growth mode renders Shaanxi inadequate in resources supply and noticeably worse in ecological environment issues. With the method of the IPAT equation, this paper quantitatively analyzes the developmental stage and the developmental level of the circular economy of Shaanxi to cover the shortage of the previous studies having only been focused on the policy study and the practice mode. The result shows that Shaanxi is in the intermediate stage of circular economy and the advanced stage has an apparent advantage over the intermediate one by comparing their energy consumption and solid pollutant discharge. The development experience of Shaanxi, a typical province of China, has guidance and reference signifi cance to China and other developing countries.
Vladimir Mićić
U radu se analiziraju industrijalizacija i strukturne promene koje ona izaziva, a koje su glavni pokretači i nosioci održivog ekonomskog razvoja. Ukazuje se da je industrija Republike Srbije (RS) devastirana, usled nagle i prevremene tercijarizacije, kao i neadekvatnih reformi. Postojeća struktura privrede i industrije nisu u stanju da obezbede održiv ekonomski razvoj. Shodno tome, cilj istraživanja je da se ukaže na značaj sprovođenja ponovne industrijalizacije i strukturnih promena u RS. Polazeći od stava da je industrija pokretač i nosilac ekonomskog rasta i razvoja, u radu se ukazuje na to da je u RS neophodno sprovesti ponovnu industrijalizaciju i strukturne promene industrije, s obzirom na to da su nivo razvoja i konkurentnost industrije u korelaciji sa intenzitetom industrijalizacije. Rezultati istraživanja ukazuju na to da razvijenije industrijske zemlje imaju efi kasnije strukturne promene i propulzivniju proizvodnju, koja stvara veću dodatu vrednost. Pored nivoa industrijskog razvoja, to se odražava na dostignuti nivo konkurentnosti, obim i kvalitet izvoza.
Fan Xiufeng, Liu Bolong and Liu Qiong
This article is based on the years from 1991 to 2012 of the nine categories of the provincial pollutant discharge indexes of China, uses the „vertical and horizontal method“ to calculate the comprehensive indexes that can fully measure the provincial pollutant discharge situation of China, establishes a dynamic inter-provincial panel data regression model and makes an empirical test on the relationship among foreign direct investments, foreign trade and pollutant discharge these three factors. The results show that foreign direct investment and foreign trade in diff erent regions have a diff erent impact on pollutant discharge. Therefore, local governments should at all levels be based on local conditions to att ract foreign investment and develop foreign trade for the targeted optimization of the structure of introducing foreign investment and improving the quality of foreign trade growth, thus improving the overall situation of China’s pollutant discharge.